با تغيير شرايط آب و هوا يي غذا و كشاورزي هم بايد تغيير كند

با تغيير شرايط آب و هوا يي غذا و كشاورزي هم بايد تغيير كند

دكتر ربابه شيخ الاسلام . مدير بهسايت ايران

نا امني غذايي يكي از مهمترين چالشهايي است كه با تغيير آب و هواي براي بخش عظيمي از مردم جهان بوجود مي آيد .. بيشترين تهديد اين تغيير كه با بالاتر رفتن در جه حرارت هوا و افزايش تكرر كم آبي هاي محلي و جاري شدن سيلاب ها خود را نشان مي دهد، ابتدا دامنگير كشاورزان خرده پا و كساني كه با چوپاني و ماهيگيري ارتزاق مي كنند؛ مي شود ولي بتدريج دامنه فاجعه اين تغييرات بر زندگي اكثريت اثر مي گذارد .

همزمان با اين فاجعه كه گرسنگي را تشديد مي كند، جمعيت جهان نيز رو به فزوني است و تخمين زده مي شود تا سال 2050 به بيش از9 ميليارد نفر برسد. جمعيتي كه روزانه محتاج غذاست ، برای پاسخگویی به چنین تقاضاي سنگینی، کشاورزی وسيستم مواد غذایی نیاز به انطباق با اثرات نامطلوب تغییر آب و هوا دارد و بايد با توجه به شرايط اقليمي بیشتر انعطاف پذیر، مولد و پایدار بماند. این تنها راهی است که ما می توانیم با آن ضمن حفظ اکوسیستم ها از سلامت جمعیت های روستایی و حاشيه نشين ها كه بضاعت مالي براي تامين غذا ندارند حمايت كنيم و عوارض را به حد اقل برسانيم .

تولید مواد غذایی بصورت پايدار به معنای اتخاذ شیوه هايیست که استفاده از منابع طبیعی يعني آب و خاك را براي تولید محصول عاقلانه و منطقي كند . این همچنین به معنای کاهش ضايعات مواد غذایی در تمام فرايند كشت ، داشت و برداشت است . برداشت بهتر، ذخیره سازی مناسب ، بسته بندی درست ، حمل و نقل، و زیرساخت هايي كه خيلي از كشور ها نياز به باز سازي آن دارند . در اين عرصه بايد مکانیسم های بازار، و همچنین چارچوب های نهادی و قانونی تقويت شوند. با تقویت سيستم غذا و انعطاف پذیری کشاورزان خرده پا، می توان امنیت غذایی رابرای بخش عمده اي از جمعيت، بدون آسيب زدن به محيط زيست فراهم كرد .

اثرات منفی تغییرات آب و هوایی علاوه بر کاهش منابع آب با کیفیت ، تخریب خاک است . مديريت آب، كشاورزي و مديريت خاك و استفاده بهينه از منابع پایدار همراه با حفظ محيط زيست می تواند به جذب طبیعی دی اکسید کربن كمك كرده و در نتیجه باعث کاهش انتشار گازهای گلخانه ای شود . دو سوم گاز هاي گلخانه اي جهان توسط دامداريها توليد مي شود كه خود عامل عمده تخريب محيط زيست است .

براي حفظ امنيت غذايي تا سال 2050 ميزان تولید محصولات کشاورزی باید حدود 60٪ افزايش يابد . تغييرات آب و هوا مي تواند اين هدف را ناممكن كند. بنابراين كشور ها بايد در تدارك راههايي باشند كه بتوانند به اين مشكل غلبه كنند.  در حال حاضر بیش از يك سوم مواد غذايي تولید شده در سطح جهان ضايع شده و به هدر مي رود. اين رقم بالغ بر 1.3 میلیارد تن در سال است. گاز متاني كه توسط غذایی فاسد ساطع می شود 25 برابر قوی تر از دی اکسید کربن است .

تا سال 2050، در مناطق استوايي گونه هايي از ماهي ها با کاهش صيد تا 40٪ روبرو مي شوند كه معيشت و امنیت غذا و تغذیه در اين نواحي كه مردم وابسته به صنعت شيلات و ماهيگيري هستند نيز لطمه مي بيند .

حدود 10 - 11٪ از گاز هاي گلخانه اي به دليل جنگل زدايي ها و از دست دادن مناطق سر سبز صورت مي گيرد و بهمين دليل فائو آيين نامه خاصي براي حفظ جنگل ها و مديريت مناطق سبز در دست تهيه دارد. ممكن است هر يك از ما از خود بپرسيم من براي حفظ جهان چه كاري مي توانم انجام دهم. فائو كه هر سال روز جهاني غذا را به مهمترين مسئله در زمينه غذا اختصاص مي دهد پيشنهاداتي دارد كه اگر چه جديد نيستند ولي تاكيدي بر اهميت بيش از پيش مسئله داشته و جلب توجه همگان به خطرات احتمالي و راهكارهاي است كه بايد مردم و دولت ها به آن توجه كنند.

روز جهاني غذا 24 مهرماه امسال در حالي مي آيد كه سياره مادارد گرم مي شود . یخچالهای طبیعی در حال ذوب شدن هستند ، سطح آب دریا در حال افزایش است، ما با افزايش شديد حوادث آب و هوایی مانند خشکسالی، طوفان و سیل روبرو هستيم همه این حوادث در دو چیز مشترک هستند:

اثرات فاجعه بار بر فقير ترين مردم جهان دارند ،مردمي كه اغلب همان كشاورزاني هستند كه غذاي ما و جهان را تامين مي كنند بنابراين توليد غذا كمتر مي شود و دوم دستيابي به هدف جهاني حذف گرسنگي تا سال 2030 عملي نمي شود . خبر خوب در اين ماجراي سراسر تلخ اينست كه ما هر كدام از ما چه كمكي مي توانيم بكنيم.. توصيه ها ساده هستند ولي ما بايد آنها را جدي بگيريم و وارد عمل شويم .

غذا ها را كم بخريم و هر بار بقدر خوردن غذا بپزيم.

تنها آنچه نیاز داریم را بخريم

غذاي باقی مانده خود را دوست داشته باشيم

هرگز غذا را دور نريزيم

آب را هدر ندهيم

تنوع غذايي را رعايت كنيم

مصرف انر‍ژی را كاهش دهيم

زباله كمتري توليد كنيم

از مواد پلاستيكي كمتر استفاده كنيم

مواد غذایی گیاهی بيشتر بخريم و مصرف كنيم

میوه و سبزیجات حتما نبايد بهترين نوع باشد

در حفظ جنگل ها كوشا باشيم

قدر منابع طبيعي آب و خاك را بدانيم.

آبزي پروري را توسعه دهيم

آب و خاك را آلوده نكنيم

از انرزي خورشيدي بيشتر از ساير منابع انرزي استفاده كنيم

از مواد آلاينده محيط زيست مثل انواع پلاستيك استفاده نكنيم

در بازیافت، پلاستیک، شیشه و آلومینیوم سهيم باشيم

در حفظ سبزي محيط زندگي و شهرمان كوشا باشيم

از سوختي استفاده كنيم كه كمتر محيط زيست را آلوده كند .

 چگونه ؟ عادات روزانه مان را تغيير دهيم . گاهي با تغييرات كوچك در شيوه زيستن مي توان به حفظ طبيعت و منابع كمك كرد .

سياره ما زمین ؛ همه چيز هاي را كه ما نياز داريم به ما داده است ،آب ، خاك، گياهان ، حيوانات . حيات ما ، رشد و سلامت ما و كودكان ما و نسل آينده وابسته به همين منابع هستند . غذا كه حياتي ترين نياز انسان است در همين خاك و آب رشد مي كند .اگر آب كافي نباشد ، اگر خاك حاصلخيزيش را از دست بدهد . اگر ما بخواهيم غذاي كافي براي ادامه زندگي خودمان و نسل هاي بعد داشته باشيم بايد خودمان در حفظ منابعي كه داريم بكوشيم مجددا با هم به تلاشي پايدار دست بزنيم

فراموش نكنيم كه همانطور كه ما با سفر با اتوموبيل ، هواپيما و مصرف برق در توليد گاز هاي گلخانه اي دخيل هستيم با انتخاب نوع غذايي كه سفره شام و يا نهارمان را مي چينيم هم آلاينده توليد مي كنيم . بر عكس آلايندگي اتوبوس اين الايندگي ديده نمي شود.  ما قادر نيستيم گاز هاي گلخانه اي كه با ميز شام مان درست مي شود را ببينيم ولي اين آلايندگي پنهان از مزرعه تا بشقاب ما قابل توجه است. ما با انتخاب سبزيجات و محصولات گياهي بيشتر و گوشت كمتر مي توانيم ضمن داشتن بشقاب سالمتر ميزان توليد گاز هاي گلخانه اي مخفي را كم كنيم .


بازگشت