کولین

 کولین

کولین یکی از اجزای سازنده بسیاری از غذاها ست.برای تشکیل فسفولیپیدهای مهمی چون فسفاتیدیل کولین (لیسیتین) وجود کولین ضروری است.وجود این فسفولیپید ها برای عملکرد طبیعی و حفظ ساختار کلیه غشاهای سلولهای بدن حیاتی است.کولین پیش ماده اصلی بتائین است .بتائین توسط کلیه برای حفظ تعادل آب و توسط کبد به عنوان یک منبع تامین کننده گروه های متیل برای تشکیل میتیونین مورد استفاده قرار می گیرد.بدن برای تشکیل یکی از ناقلین مهم پیام های عصبی یعنی استیل کولین از کولین بهره می گیرد.

بیشتر کولین موجود در بدن در ساختار فسفولیپیدهایی همچون لیسیتین و اسفنگو میلین به کار می رود.خارجی ترین لایه غشا ی پلاسما غنی از این فسفو لیپید هاست حال آنکه لایه داخلی،بیشتر از فسفاتیدیل اتانولامین،فسفاتیدیل سرین و فسفاتیدیل اینو زیتول تشکیل شده است.فسفاتیدیل کولین،فسفولیپید غالب(بیش از 50 %)در اکثر غشا های سلولی تشکیل دهنده بدن پستانداران است و نه تنها نقش بسیار مهمی را در ایجاد لایه های غشاهای سلولی ایفا می کند بلکه به عنوان یکی از ناقلین ثانویه مهم در انتقال سیگنال های پیاپی که رشد سلولی و تولید فرآورده های ویژه ژنی را کنترل میکند به کار می رود.همچنین فسفاتیدیل کولین یکی از اجزای سازنده سورفکتانتهای موجود در شش هاست.به طوریکه کمبود این سورفکتانت ها در نوزادان نارسبه ایجاد مشکلات شدید تنفسی منجر می شود.

همچون سایر ریز مغذی ها کولین مورد نیاز جنین از طریق جفت به جنین منتقل می شود.در دوران شیرخوارگی نیز این نیاز از طریق شیر مادر تامین می شود.از آنجائیکه این دو عمل ذخیره کولین مادر را تخلیه می کند نیاز به مصرف کولین در رژیم غذایی زنان باردار و شیرده بیش از سایر زمانها ست.

عوارض ناشی از کمبود:هرچند هر کدام از عملکرد های کولین که تاکنون ذکر شده برای عملکرد طبیعی سلولها و اندام ها حیاتی است اما شناسایی عوارض ناشی از کمبود کولین در انسان ها سخت است.انستیتو داروسازی آکادمی ملی علوم امریکا خاطر نشان کرده است که مصرف غذاهای معمولی با میزان کافی فولات و ویتامین B12 اما مقدار کم کولین،غلظت کولین و فسفاتیدیل کولین خون را کاهش می دهد.این امر خطر آسیب رسانی به کبد را افزایش می دهد.برای این افراد ساخت مجدد کولین در حدی نیست که نیاز بدن به این ریز مغذی را برطرف کند.بیمارانی که با بعضی از مکمل های دارویی تغذیه می شوند گاهی اوقات مبتلا به کبد چرب می شوند و تست عملکرد غیر طبیعی کبد و کاهش غلظت کولین و فسفاتیدیل کولین پلاسمای خون آنها مثبت می شود.این امر تا اندازه ای ناشی از اختلال در سنتز کولین است. در بعضی از این بیماران این مشکلات با خوردن مواد غذایی حاوی کولین برطرف می شود.

مقدار توصیه شده:بر پایه اطلاعات محدودی که در دسترس است مشخص شده که مصرف کولین برای همگان لازم است.بهتر است این مقدار مصرف برای مردان در حد 550 و برای زنان 425 میلی گرم در روز باشد تا نیاز بدن به این ریز مغذی برطرف شود.این مقدار برای بچه ها بر اساس جثه کودک تنظیم می شود.

منابع غذایی:در بیشتر غذاهای مصرفی توسط انسانها مقدار زیادی کولین و استر های کولین موجود است.در فرآوری بعضی از غذاها همچون غذاهای مخصوص نوزادان کولین به طور دستی افزوده می شود.

هر چند اطلاعات کمی در مورد مقدار نسبی کولین غذاها در دسترس است اما تخمین زده می شود که متوسط مصرف کولین از طریق غذاها در بزرگسالان به بیش از 500 میلی گرم در روز برسد.خوردن مستقیم کولین مثلا به شکل نمک های هیدرو کلرید پس از شکسته شدن توسط باکتری های روده ای باعث می شود بدن بوی ماهی بگیرد.البته این حالت زمانی که لیسیتین خورده می شود رخ نمی دهد.

عوارض ناشیاز مصرف زیاد:مصرف بیش از اندازه کولین یا فسفاتیدیل کولین ممکن است با افت فشار خون،عرق شدید،افزایش ترشح بزاق و اسهال همراه باشد.گاهی اوقات مصرف زیاد کولین ممکن است باعث شود بدن بوی ماهی بگیرد.حداکثر مقدار قابل تحمل کولین برای بزرگسالان 5/3 گرم در روز است.

مصارف پزشکی:در افرادی که دچار کمبود کولین هستند محلولهای دارویی اسید آمینه - گلوگز تجویز می شود.امولسیونهای لیپیدی که حاوی کالری زیاد و اسید های چرب ضروری هستند دارای کولین به صورت لیسیتین می باشند( 20% امولسیون حاوی 2/13 میلی مول در لیتر کولین است).افرادی که تحت درمان با مکمل های دارویی هستند برای جلوگیری از کاهش مقدار کولین پلاسمای خونشان باید در طول هفته اول دارو درمانی7/1- 1میلی مول فسفو لیپید های حاوی کولین مصرف کنند.

هنگام تغذیه با رژیم های کم کولین یا پس از فعالیت های فیزیکی شدیدو طولانی مثل دو ماراتن میزان کولین و فسفاتیدیل کولین پلاسما کاهش می یابد.اگرچه هیچ روش معینی برای تعیین وضعیت تغذیه ای کولین وجود ندارد اما محققان در تلاشند تا با اندازه گیری فعالیت ماده ای موسوم به آمینو ترانس فراز آلانین که یک هفته پس از تغذیه با رژیم های کم کولین در خون افزایش می یابد بتوانند در محاسبه وضعیت کولین در بدن به نتایج خوبی دست یابند.

منبع: Jn.nutrition.org


نویسنده:  معصومه سمنانی

بازگشت