«اتلاف و دورریز غذا را متوقف کنیم. برای مردم! برای زمین!»

به مناسبت 7 مهر (29 سپتامبر)، روز جهانی آگاهی از اتلاف و دورریز غذا
در این مقاله قصد داریم چند نکته کلیدی در رابطه با این مسأله به نقل از FAO بیان کنیم تا در راستای افزایش آگاهی عموم مردم قدمی برداشته باشیم و شما را کمی نسبت به این موضوع حساس­تر کنیم.
از سال 2019 یک روز از سال توسط سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO)[1] به نام روز جهانی آگاهی از اتلاف و دورریز غذا (IDAFLW)[2] نام­گذاری شده است. اهمیت این مسأله آن قدر زیاد است که یک روز برای آگاهی بخشی در مورد آن در نظر گرفته شده است. در ادبیات این حوزه با دو واژه روبرو هستیم: اتلاف غذا (Food Loss)[3] و دورریز یا ضایعات غذا (Food Waste)[4]. تعاریف متفاوتی برای این مفاهیم وجود دارد؛ اما بطور خلاصه به آن بخش از مواد غذایی که از زنجیره تأمین غذا خارج می­ شوند و با این که برای مصرف انسانی تولید شده بودند، ولی توسط انسان­ها مصرف نمی­ شوند؛ اتلاف و دورریز غذایی می­ گویند. حال اگر این اتفاق در مزرعه یا سطح تولید تا پیش از خرده فروشی بیافتد، به آن اتلاف غذایی و اگر در سطح خرده فروشی یا مصرف کننده باشد، به آن دورریز یا ضایعات غذایی گفته می­ شود.
در این مقاله قصد داریم چند نکته کلیدی در رابطه با این مسأله به نقل از FAO بیان کنیم تا در راستای افزایش آگاهی عموم مردم قدمی برداشته باشیم و شما را کمی نسبت به این موضوع حساس­تر کنیم.
 
  • سالانه تقریباً 14 % غذای تولید شده برای مصرف انسانی در جهان بین برداشت و بازار عمده فروشی هدر می­رود. تنها اتلاف سالانه گندم در جهان 28 میلیون تن است که بیشتر از کل تولید سالانه گندم اوکراین (پنجمین صادرکننده بزرگ گندم دنیا) است!
  • دورریز غذای مصرف کننده هم یک چالش جهانی است. تقریباً 17 % کل غذای تولید شده در جهان دور ریخته می­شود (11 % در خانوارها، 5 % در بخش خدمات غذایی و 2 % در خرده فروشی­ها). در واقع هر کدام از ما در خانه بطور میانگین سالانه 74 کیلوگرم غذا را دور می­ریزیم؛ چیزی بیشتر از وزن هر نفر!
  • اتلاف و دورریز غذا نشانه ناکارآمدی بزرگتری در نظام­های غذا و کشاورزی است. اختصاصاً اتلاف غذا تأثیرات منفی روی امنیت غذا و تغذیه و نیز توسعه اقتصادی و پایداری زیست محیطی دارد.
  • در اولویت قرار دادن کاهش اتلاف و دورریز غذا برای حرکت به سمت نظام­های غذایی پایدار که استفاده کارآمد از منابع طبیعی را تقویت می­کنند، اثرات روی زمین را کاهش می­دهند و امنیت غذا و تغذیه را تضمین می­کنند؛ حیاتی است.
  • همانطور که جمعیت دنیا دائماً در حال رشد است، چالش ما نباید این باشد که چگونه غذای بیشتری تولید کنیم؛ بلکه کاهش اتلاف و دورریز غذا به شیوه­ای پایدار یک نیاز فوری است؛ اگر می­خواهیم حداکثر استفاده از غذای تولید شده را برای تغذیه مردم بیشتری در دنیا داشته باشیم.
  • نوآوری­های هوشمند به اقلیم (آب و هوا)، فناوری­ها و زیرساخت­های کاهش دهنده اتلاف و دورریز غذا برای افزایش کارآمدی نظام­های غذایی و کاهش انتشار گازهای گلخانه­ای آن­ها کلیدی هستند.
 
  • حکمرانی خوب، توسعه سرمایه انسانی، همکاری و مشارکت در به حداکثر رساندن تأثیرات مثبت کاهش اتلاف و دورریز غذا نقشی کلیدی دارند.
  • کاهش دورریز غذا یکی از تأثیرگذارترین راه­حل­های اقلیمی است.
  • غذا هرگز تبدیل به ضایعات نمی­شود: با اعمال رفتارهای چرخشی، غذای اتلاف و دورریز شده می­تواند تبدیل به کمپوست شود یا برای تولید بیوگاز مورد استفاده قرار گیرد و در نتیجه از انتشار گاز آسیب رسان متان جلوگیری شود.
  • تغییر رفتار مرتبط با کاهش اتلاف و دورریز غذا، مدیریت [کاهش استفاده از] دام­ها و استفاده از رژیم­های غذایی سالم، انتشار متان را در طول چند دهه آینده سالانه 80-65 تن کاهش خواهد داد.
  • اتلاف و دورریز غذا مسئول انتشار 10-8 % از کل گازهای گلخانه­ای است.
  • تغییرات اقلیم، ذخایر غذایی همه کشورها را در معرض خطر قرار می­دهد. برای نمونه افزایش سطح CO2 می­تواند محصولات اساسی مثل گندم و برنج را از نظر مواد مغذی فقیر کند. تغییرات اقلیم همچنین یک نگرانی بسیار جدی برای میوه­ها و سبزیجات در کشورهای معتدل ایجاد کرده است؛ چون آب و هوای شدید و ناپایدار منجر به کاهش بازده محصول و اتلاف در مزرعه می­شود.
  • کاهش اتلاف و دورریز غذا مسئولیت مشترک ذیربطان مختلف در همه سطوح است: دولت­ها، بخش خصوصی، جامعه مدنی، آژانس­های توسعه، نهادهای دانشگاهی و پژوهشی و مصرف کننده­ها.
  • همه ما برای ایجاد دنیایی بدون گرسنگی و سوءتغذیه نقش داریم. با احترام به غذا و خرید آنچه نیاز داریم و دورریز کمتر، می­توانیم با دیگرانی که غذای کمتری دارند، همدردی کنیم.
 
به امید روزی که در دنیا هیچ فردی گرسنه یا مبتلا به سوءتغذیه نباشد.
 
 

[1] Food and Agriculture Organization
[2] International Day of Awareness of Food loss and Waste
[3] Food Loss
[4] Food Waste

نام نویسندهمحمد احمدی دانشجوی دکترای سیاستگذاری غذا و تغذیه
تاریخ1401/07/11
کلمه های کلیدی




نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com