توصیه‌های تغذیه‌ای در سنگ کیسه صفرا

هر ساله افراد بسیاری در سراسر دنیا متوجه می شوند، سنگ صفراوی دارند. سنگ صفراوی، رسوبات سخت شده و سنگریزه مانندی است که در کیسه صفرا جا خوش کرده است. تقریباً 50 درصد از این افراد برای برداشتن کیسه صفرا تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند. اندازه سنگ‌ها می‌تواند از اندازه های بسیار ریز و کوچک همانند یک دانه شن تا اندازه یک توپ گلف متغیر باشد. بدن ما می‌تواند فقط یک سنگ بزرگ، صدها سنگ کوچک یا ترکیبی از سنگ‌های بزرگ و کوچک ایجاد کند.
هر ساله افراد بسیاری در سراسر دنیا متوجه می شوند، سنگ صفراوی دارند. سنگ صفراوی، رسوبات سخت شده و سنگریزه مانندی است که در کیسه صفرا جا خوش کرده است. تقریباً 50 درصد از این افراد برای برداشتن کیسه صفرا تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند. اندازه سنگ‌ها می‌تواند از اندازه های بسیار ریز و کوچک همانند یک دانه شن تا اندازه یک توپ گلف متغیر باشد. بدن ما می‌تواند فقط یک سنگ بزرگ، صدها سنگ کوچک یا ترکیبی از سنگ‌های بزرگ و کوچک ایجاد کند.

رژیم غذایی برای دفع سنگ کیسه صفرا

رژیم غذایی برای دفع سنگ کیسه صفرا

زنانی که دچار اضافه وزن هستند و بیش از 50 سال دارند، در معرض بیشترین خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا قرار دارند. سایر عوامل خطر مانند؛ سابقه خانوادگی سنگ کیسه صفرا، کاهش وزن سریع اخیر و بارداری، استفاده از قرص‌های ضدبارداری یا درمان های جایگزین هورمون پس از یائسگی در زنان، از دیگر عوامل خطر ایجاد کننده سنگ کیسه صفرا هستند. بر اساس گزارش بنیاد کبد آمریکا، تا سن 60 سالگی، تقریباً 10 درصد از مردان و 20 درصد از زنان، سنگ کیسه صفرا دارند.
 

علائم سنگ کیسه صفرا چیست؟

حدود 80 درصد از سنگ‌های صفراوی هرگز مشکل ایجاد نمی‌کنند. اما اگر یک سنگ (یا سنگ) هنگام تلاش برای عبور از کیسه صفرا، یعنی جایی که تشکیل شده، به روده کوچک، گیر کند، علائم ممکن است ایجاد شود. این می‌تواند باعث درد شدید در سمت راست بالای شکم شود (درد می‌تواند به قفسه سینه، شانه‌ها یا پشت سرایت کند و گاهی اوقات با حمله قلبی اشتباه می‌شود). علائم دیگر می‌تواند شامل حالت تهوع، سوءهاضمه مزمن و استفراغ باشد. اگر حملات مکرر و شدید شوند، معمولاً جراحی برای برداشتن کیسه صفرا توصیه می‌شود.

چه چیزی باعث ایجاد سنگ کیسه صفرا می‌شود؟

سنگ کیسه صفرا از کلسترول و بیلی روبین، ساخته می‌شود که هر دو در صفرا یافت می‌شوند. صفرا، مایعی است که در کبد ساخته می‌شود و به بدن در هضم چربی‌ها کمک می‌کند. این مایع، تا زمان نیاز در کیسه صفرا ذخیره می‌شود. کلسترول و بیلی روبین مازاد تولید شده در کیسه صفرا، می‌تواند به سنگ کیسه صفرا تبدیل شود. حدود 80 درصد از سنگ‌های صفراوی از کلسترول سخت تشکیل شده است. بقیه از بیلی روبین ساخته شده‌اند. علائم زمانی رخ می‌دهد که سنگ کیسه صفرا مجرای انتقال دهنده صفرا را از کبد به سمت روده کوچک، مسدود می‌کند.

درمان مرسوم سنگ کیسه صفرا چیست؟

درمان حملات دردناک کیسه صفرا ناشی از سنگ کیسه صفرا، برداشتن کیسه صفرا است. خوشبختانه جراحی امروزی که روشی به نام کوله سیستکتومی لاپاروسکوپی است، نسبت به جراحی گذشته که شامل ایجاد یک برش بزرگ در شکم بود، برای بیماران آسان‌تر است. جراحان اکنون چندین برش کوچک ایجاد می‌کنند که از طریق آن ابزار و یک دوربین فیلمبرداری کوچک را وارد می‌کنند تا کیسه صفرا را ببینند، جدا کنند و خارج کنند. از آنجایی که هیچ ماهیچه‌ای بریده نمی‌شود، درد کمتر، بهبودی سریع‌تر و زخم کمتری نسبت به عمل قدیمی وجود دارد. اکثر بیماران ظرف چند روز بهبود می‌یابند.
 
در برخی موارد، درمان با داروهای اورسودوکسی کولیک اسید (Actigall) یا چنودیول (Chenix) می‌تواند سنگ‌ها را حل کند و ممکن است به عنوان جایگزینی برای جراحی استفاده شود. با این حال، این درمان ممکن است ماه‌ها طول بکشد و سنگ‌ها ممکن است عود کنند. روش دیگر، سنگ شکنی، شامل استفاده از امواج صوتی برای شکستن سنگ‌های صفراوی است. با این حال، این روش تنها برای بیمارانی که نمی‌توانند تحت عمل جراحی قرار گیرند، مناسب است و روی تک سنگ‌هایی که قطر کمتر از دو سانتی متر دارند، بهترین تأثیر را دارد. خطرات شامل درد و پانکراتیت (التهاب پانکراس)، است که می‌تواند در عرض یک ماه پس از درمان رخ دهد. همچنین این احتمال وجود دارد که همه قطعات سنگ از مجرای صفراوی از کیسه صفرا خارج نشوند و بیماران را در معرض خطر مشکلات آینده و بالقوه جدی قرار دهد.
پس از جراحی کیسه صفرا، برخی از بیماران همچنان علائمی مانند درد متناوب، نفخ، گاز و حالت تهوع دارند.

رژیم غذایی برای دفع سنگ کیسه صفرا 

چه درمان‌هایی برای سنگ کیسه صفرا وجود دارد؟

هیچ درمان جایگزینی برای سنگ‌های صفراوی علامت‌دار ـ یعنی سنگ کیسه صفرا که باعث درد و مشکلات دیگر می‌شود ـ وجود ندارد. اما از آنجایی که بیشتر سنگ‌ها از کلسترول تشکیل شده‌اند، رژیم غذایی در تشکیل آن‌ها نقش دارد. بنابراین اگر سنگ کیسه صفرا دارید و علامت دار نیست، یا اگر در معرض خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا هستید، توصیه‌های تغذیه‌ای زیر می‌تواند کمک کننده باشد:
  • قانون کلی در سنگ کیسه صفرا این است که غذاهای پرچرب به دلیل این که نیازمند ترکیبات صفراوی بیشتر برای هضم است، می تواند سبب بروز درد و علائم سنگ کیسه صفرا شود، بنابراین خوردن غذاهای پرچرب، سرخ کرده، آجیل، سس، آب گوشت، نیمرو، کره، سوسیس، ماهی کنسرو شده در روغن، خامه یا سس‌های خامه‌دار و مایونز، روغن‌ها و چربی‌ها را محدود کنید.
  • اگر نیاز به کاهش وزن دارید، این کار را به آرامی انجام دهید، زیرا رژیم غذایی شدید می‌تواند منجر به تشکیل سنگ کیسه صفرا شود.
  • شش تا هشت لیوان آب در روز بنوشید تا صفرا در مایع کیسه صفرا نگهداری شود و به هضم و جذب چربی کمک کند.
  • هیچ یک از وعده‌های غذایی خود را حذف نکنید و وعده‌ها و میان وعده‌های خود را کوچکتر انتخاب کنید که هضمشان آسانتر است.
  • غذاهایی که مدت زمان بیشتری در معده می‌مانند تا هضم شوند، ممکن است سبب درد و ناراحتی در فرد شوند، بهتر است این غذاها مانند برنج، سیب زمینی، غذاهای پرچرب و سنگین از برنامه غذایی حذف شده یا کاهش پیدا کنند.
  • دریافت کلسیم کافی از رژیم غذایی به پیشگیری از تولید سنگ کمک می‌کند. بنابراین، مطمئن شوید که روزانه 1000 تا 1200 میلی گرم کلسیم از همه منابع غذایی مانند؛ سبزیجات تیره و برگ‌دار، لبنیات کم چرب محصولات غنی شده با کلسیم دریافت می‌کنید. درباره دریافت مکمل کلسیم با پزشک خود مشورت کنید.
  • کورکومین ترکیبی فعال در زردچوبه است که ممکن است حلالیت صفرا را افزایش دهد، التهاب کیسه صفرا را کم کند و جریان و حرکت صفرا را بیشتر کند. بنابراین از زردچوبه در برنامه غذایی خود استفاده کنید.  
  • ویتامین C به تجزیه کلسترول موجود در صفرا کمک می‌کند. بنابراین روزانه از میوه‌ها و سبزیجات سرشار از ویتامین C استفاده کنید.
  • مصرف فیبر خود را افزایش دهید. دقت کنید غذاهای حاوی فیبرهای نامحلول و غذاهای نفاخ مانند کلم، انواع لوبیا و برخی دیگر از سبزیجات سبب بیشتر شدن حرکات روده شده و ممکن است درد را افزایش دهد. اما فیبرهای محلول با اتصال به اسیدهای صفراوی، به دفع آن‌ها از بدن کمک می‌کند.
  • خوب است پروتئین سویا را جایگزین پروتئین حیوانی در رژیم غذایی خود کنید.
  • مصرف چربی خود را به 25 درصد از کالری روزانه کاهش دهید. بهتر است میزان کلسترول غذایی به حداکثر 300 میلی گرم در روز محدود شود. بنابراین، بهتر است غذاهایی مانند گوشت قرمز، لبنیات پرچرب و سرشیر و زرده تخم مرغ را به مقدار بسیار کم مصرف کنید.
  • مصرف قند خود را محدود کنید، زیرا ممکن است باعث تشکیل سنگ کیسه صفرا شود.
  • نوشابه‌ها حاوی اسید فسفریک هستند که سنگ‌ها را نرم می‌کند و ممکن است سبب حرکت آن‌ها از کیسه صفرا به سمت مجرای صفراوی شود. این می‌تواند سبب درد یا بروز علائم شدید در فرد شود.
  • مصرف فیبر خود را افزایش دهید و پروتئین سویا را جایگزین پروتئین حیوانی در رژیم غذایی خود کنید.



 

نام نویسندهعالمه حریری فر
کلمه های کلیدیسنگ کیسه صفرا، سنگ های صفراوی،
تاریخ ثبت1401/09/29




نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com